Een leuke vakantiefoto, een filmpje van de eerste schooldag of een foto van een verjaardag. Voor veel ouders is het heel normaal om af en toe iets over hun kinderen op Instagram, Facebook of TikTok te plaatsen. Maar wat gebeurt er als jij daar helemaal niet achter staat, terwijl je ex-partner vrolijk doorgaat met het delen van foto’s en filmpjes? Een kind op social media kan na een scheiding een gevoelig onderwerp worden. Zeker wanneer jullie allebei het gezag over het kind hebben, kan de vraag ontstaan wie eigenlijk bepaalt wat er online verschijnt. Kun jij eisen dat je ex de foto’s verwijdert? En wat als praten niet helpt? In zo’n situatie kan een rechtsbijstandverzekering juridische ondersteuning bieden.
Waarom een kind op social media voor discussie kan zorgen
Ouders kunnen verschillend denken over de online privacy van hun kinderen. De ene ouder vindt een foto op Instagram onschuldig, terwijl de andere ouder liever helemaal geen herkenbare beelden van het kind online ziet. Daar zijn allerlei redenen voor. Een foto die online staat, kan bijvoorbeeld worden opgeslagen of verder worden verspreid. Ook bouw je door regelmatig foto’s, namen en andere informatie te delen onbedoeld een digitaal profiel van je kind op. Je kind kan daar op jonge leeftijd zelf geen bewuste keuze over maken. Na een scheiding kan dit extra ingewikkeld worden. Misschien hadden jullie vroeger dezelfde afspraken, maar denkt je ex daar inmiddels anders over. Of je ontdekt dat er regelmatig foto’s worden geplaatst terwijl jij duidelijk hebt aangegeven dat niet te willen.
Wie beslist of je kind op social media mag?
Bij ouders die gezamenlijk gezag hebben, moeten belangrijke beslissingen over de verzorging en opvoeding gezamenlijk worden genomen. Of het plaatsen van een specifieke foto daar juridisch onder valt, hangt af van de omstandigheden. Een onschuldige foto die alleen zichtbaar is voor een kleine, afgeschermde groep is bijvoorbeeld iets anders dan een openbaar TikTok-account waarop voortdurend filmpjes van het kind verschijnen. Ook de leeftijd van het kind, de aard van de beelden en de hoeveelheid informatie die wordt gedeeld kunnen relevant zijn. Een kind heeft recht op privacy. Naarmate kinderen ouder worden, kan hun eigen mening belangrijker worden. Een tiener die absoluut niet wil dat een gênant filmpje openbaar wordt geplaatst, bevindt zich bijvoorbeeld in een andere situatie dan een baby die zelf nog geen mening kan geven.
Probeer eerst duidelijke afspraken te maken
Voordat je juridische stappen overweegt, is het verstandig om duidelijk aan je ex-partner uit te leggen waar je bezwaar tegen hebt. Probeer daarbij zo concreet mogelijk te zijn. Misschien vind je het bijvoorbeeld niet erg als er af en toe een foto wordt gedeeld in een besloten familieomgeving, maar wil je niet dat herkenbare foto’s openbaar op Instagram staan. Of misschien wil je helemaal niet dat foto’s van jullie kind online worden geplaatst. Het helpt wanneer afspraken duidelijk zijn. Alleen zeggen dat je “niet zoveel foto’s online wil” laat veel ruimte voor interpretatie. Wanneer je aangeeft dat je geen herkenbare foto’s of filmpjes op openbare socialmedia-accounts wil, is er minder kans op misverstanden. Lukt het om samen afspraken te maken? Dan kan daarmee een juridisch conflict worden voorkomen. Maar helaas werkt dat niet altijd.
Wat als je ex gewoon doorgaat?
Stel dat je meerdere keren hebt aangegeven dat je niet wil dat jullie kind op social media verschijnt, maar je ex blijft foto’s en video’s plaatsen. Dan is het verstandig om te bekijken welke juridische mogelijkheden je hebt. Wat je precies kunt doen, hangt af van de situatie. Er kan bijvoorbeeld worden gekeken naar het gezag, de privacy van het kind, bestaande afspraken tussen de ouders en de manier waarop het materiaal wordt gepubliceerd. Een jurist kan beoordelen hoe sterk je positie is en welke stap passend is. Dat hoeft niet te betekenen dat je naar de rechter gaat. Soms is een juridische brief waarin duidelijk wordt uitgelegd waarom bepaalde beelden moeten worden verwijderd al voldoende om de situatie in beweging te krijgen.
Kan je rechtsbijstandverzekering helpen?
Heb je een rechtsbijstandverzekering? Dan is het logisch om te kijken of je juridische hulp via je verzekeraar kunt krijgen. Daarbij is vooral belangrijk welke dekking je hebt afgesloten. Niet elke rechtsbijstandverzekering dekt conflicten tussen ex-partners of geschillen die verband houden met een scheiding, gezag of familierecht. Sommige verzekeringen sluiten bepaalde familiezaken uit, terwijl andere verzekeraars onder specifieke voorwaarden wel juridische hulp of advies bieden. Daarom is het verstandig om niet automatisch aan te nemen dat je verzekerd bent. Meld de situatie bij je rechtsbijstandverzekeraar en leg uit wat er speelt. Vertel bijvoorbeeld dat je ex zonder jouw instemming foto’s van jullie kind publiceert, dat je daar bezwaar tegen hebt gemaakt en dat de publicaties doorgaan. De verzekeraar kan controleren of het conflict onder jouw polis valt.
Wat kan rechtsbijstand concreet voor je doen?
Wanneer het geschil gedekt is, kan een juridisch specialist beoordelen welke rechten en mogelijkheden je hebt. Dat is al waardevol, omdat discussies over kinderen en sociale media juridisch ingewikkelder kunnen zijn dan ze op het eerste gezicht lijken. De jurist kan bijvoorbeeld beoordelen of het zinvol is om je ex formeel te verzoeken bepaalde foto’s of filmpjes te verwijderen. Ook kan worden bekeken of verdere juridische stappen mogelijk en verstandig zijn wanneer je ex weigert mee te werken. Als een procedure noodzakelijk wordt en deze binnen de dekking van je verzekering valt, kan rechtsbijstand onder de polisvoorwaarden ook ondersteuning bieden bij het verdere juridische traject.
Houd er wel rekening mee dat verzekeringen voorwaarden, uitsluitingen, wachttijden en maximale vergoedingen kunnen hebben. Een conflict dat al bestond voordat je de verzekering afsloot, is niet alsnog verzekerd.
Bewaar bewijs van wat er online staat
Wanneer het conflict serieuzer wordt, is het verstandig om vast te leggen wat er gebeurt. Een Instagram Story kan na 24 uur verdwijnen en een bericht kan makkelijk worden verwijderd. Bewaar daarom screenshots waarop duidelijk zichtbaar is wat er is geplaatst en wanneer. Bewaar ook berichten waarin je aan je ex hebt aangegeven dat je bezwaar hebt tegen de publicaties en reacties daarop. Dat betekent niet dat je meteen een juridisch dossier tegen je ex hoeft op te bouwen. Het zorgt er vooral voor dat een jurist later beter kan beoordelen wat er is gebeurd.
